Ulusal Nükleer Araştırma Üniversitesi Kritik Altyapıların Korunmasına Yönelik Yeni Yüksek Lisans Programı
MIFI’de Kritik Altyapıların Korunmasına Yönelik Yeni Yüksek Lisans Programı
Ulusal Nükleer Araştırma Üniversitesi (MIFI), kritik bilgi altyapısının korunmasına yönelik benzersiz bir yüksek lisans programı için öğrenci kabul edeceğini duyurdu. “Kritik Bilgi Altyapısı Tesisleri İçin Güvenilir Donanım-Yazılım Kompleksleri ve Çip Üzerinde Sistemler” adlı program, Rusya’da benzeri bulunmayan bir eğitim modeli olarak tasarlandı.
Programın amacı, güvenilir donanım mimarisinin tasarımından başlayarak gömülü koruma sistemlerine sahip donanım-yazılım çözümlerinin geliştirilmesi, uygulanması ve sertifikasyonuna kadar tüm süreci gerçekleştirebilecek mühendisler yetiştirmek.
Program yöneticisi ve MIFI Fizik-Teknik Akıllı Sistemler Enstitüsü Direktörü Profesör Mihail Şiryayev’e göre dijital egemenlik çağında “güvenilir” kavramı kritik bir öneme sahip.
Şiryayev, güvenilir sistemlerin Rusya Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Dijital Kalkınma Bakanlığı kayıtlarına giren ve düzenleyici kurumların güvenlik standartlarına uygun olan çözümler olduğunu belirterek, bu teknolojilerin cihazların ve sistemlerin çalışma süreçleri üzerinde tam kontrol sağladığını ve siber tehditlere karşı koruma sunduğunu vurguladı.
Donanım ve Yazılım Arasındaki Ayrımı Ortadan Kaldıran Program
Yeni yüksek lisans programının en önemli özelliği, donanım ile yazılım arasında uzun süredir var olan ayrımı ortadan kaldırmayı hedeflemesi. Geçmişte güvenlik çoğu zaman hazır donanım platformlarına sonradan eklenen yazılımsal çözümlerle sağlanıyordu. Ancak günümüzdeki teknolojik ve güvenlik ihtiyaçları, donanım ve yazılımın daha derin bir entegrasyon içinde geliştirilmesini gerektiriyor.
Şiryayev’e göre donanımın tasarımı ve üretimi üzerinde kontrol olmadığı sürece cihazların güvenliğini tam anlamıyla sağlamak mümkün değil. Bu nedenle program, hem donanımı geliştirebilen hem de içine güvenlik mekanizmaları yerleştirebilen uzmanlar yetiştirmeyi amaçlıyor.
Eğitim İçeriği
Program kapsamında öğrenciler, sistem analizi alanında güçlü bir teorik altyapı edinmenin yanı sıra güvenli mikroelektronik tasarımı, gömülü yazılım geliştirme ve siber dayanıklılık konularında ileri mühendislik bilgileri edinecek.
Eğitim sürecinde öğrenciler:
* Güvenli donanım-yazılım komplekslerinin ve bilgi işlem sistemlerinin mimarisini tasarlamayı
* SystemVerilog ve VHDL gibi donanım tanımlama dilleri kullanarak dijital devreler geliştirmeyi
* Çip üzerinde sistem (SoC) mimarilerinin oluşturulmasını
* Dijital sinyal işleme yöntemlerini
öğrenecek.
Ayrıca program kapsamında programlanabilir mantık entegre devreleri (FPGA) üzerinde projelerin pratik olarak uygulanmasına özel önem verilecek. Bu sayede donanım ile yazılımın sıkı şekilde entegre edildiği sistemlerin geliştirilmesi sağlanacak.
Programda Nesnelerin İnterneti (IoT) için güvenli cihazların geliştirilmesi de önemli bir yer tutuyor.
Programın Ortaya Çıkışı ve Kariyer Olanakları
Yeni program, doğrudan sanayinin talebi doğrultusunda geliştirildi. Yaklaşık dört yıl önce girişim, Rosatom Devlet Nükleer Enerji Kurumu’na bağlı üniversite ortakları tarafından başlatıldı.
Program mezunlarının nükleer sektör işletmelerinde ve güvenli teknolojiler geliştiren şirketlerde istihdam edilmesi bekleniyor. Potansiyel işverenler arasında NPO “Kritik Bilgi Sistemleri”, RASU, iletişim teknolojileri geliştiricisi IVA Technologies, Greenatom ve Dukhov Tüm Rusya Otomatik Araştırma Enstitüsü gibi yüksek teknoloji şirketleri bulunuyor.
Program öncelikle MIFI Fizik-Teknik Akıllı Sistemler Enstitüsü bünyesindeki “Sistem Analizi ve Yönetim” lisans programı mezunlarına yönelik olsa da üniversitenin diğer bölümlerinden ve farklı üniversitelerden mezun öğrenciler de başvuru yapabilecek. Ancak programa kabul için yüksek bir giriş seviyesi şartı bulunuyor.
Mihail Şiryayev, gerekli akademik eşiği geçebilen adayları programda görmekten memnuniyet duyacaklarını belirtiyor.
MIFI yönetimi, güçlü teorik altyapı ile benzersiz uzmanlık alanının birleşiminin bu yeni programı yetenekli öğrenciler için cazibe merkezi hâline getireceğini ve kritik altyapılar için güvenilir elektronik sistemler geliştirme alanında lider bir eğitim programı olacağını vurguluyor.
Editör Yorumu:
Dijital altyapıların güvenliği artık yalnızca yazılım meselesi değil, donanım seviyesinde başlayan bir strateji haline geldi. MEPhI’de açılan bu yeni yüksek lisans programı da tam olarak bu dönüşüme yanıt veriyor. Donanım mimarisi, gömülü sistemler ve siber güvenliği aynı çatı altında birleştiren program, özellikle kritik altyapıların korunması için gerekli olan yeni nesil mühendis profilini yetiştirmeyi hedefliyor.
Moskova Ulusal Nükleer Araştırma Üniversitesi
12.03.2026